De fases van een bevalling: wat gebeurt er stap voor stap?

Het kan fijn zijn om vooraf een beetje te weten wat je tijdens de verschillende fases van je bevalling kunt tegenkomen. Dat kan helpen om je beter voor te bereiden en met wat meer rust en vertrouwen de bevalling in te gaan. Tegelijkertijd is iedere bevalling uniek. Misschien verloopt jouw bevalling precies zoals je had verwacht, misschien juist heel anders. Ook de duur van de verschillende fases kan per persoon en per bevalling behoorlijk verschillen.

Hieronder neem ik je stap voor stap mee in de verschillende fases, zodat je een beeld krijgt van wat er kan gebeuren en wat je mogelijk kunt ervaren.

Een bevalling begint in verreweg de meeste gevallen met weeën die nog geen duidelijk ritme hebben: de ene keer vijf minuten ertussen, dan weer tien of twintig minuten. Deze aanloopfase, de latente fase, voelt voor veel vrouwen als stevige menstruatiekrampen en is over het algemeen goed te doen. Hoelang deze fase precies duurt, verschilt enorm en is niet goed te voorspellen, en dat doet er ook niet zoveel toe: het gaat er vooral om dat je er zo ontspannen mogelijk doorheen beweegt. De baarmoedermond ontsluit langzaam tot ongeveer 3 tot 4 centimeter. In deze fase kun je vaak nog gewoon thuis blijven, afleiding zoeken en rusten waar het kan. Probeer zoveel mogelijk door te gaan met je dagelijkse dingen, eten en drinken als je trek hebt, en energie te sparen voor later.

Vanaf ongeveer 4 centimeter spreken we van de actieve fase: de weeën worden regelmatiger, intenser en frequenter, en de ontsluiting gaat sneller. Dit is meestal het moment om contact op te nemen met je verloskundige. Lees hier wanneer je precies moet bellen. Bevalhoudingen en ademhalingstechnieken kunnen in deze fase het verschil maken, net als andere vormen van pijnbestrijding. Veel mensen merken dat ze zich in deze fase meer naar binnen keren en minder behoefte hebben aan gesprekken: dat is een heel normale reactie.

Gedurende de hele actieve fase zit er ruim rust tussen de weeën: zo’n 2 tot 5 minuten, die korter wordt naarmate je dichter bij volledige ontsluiting komt. Een wee zelf duurt 1 tot anderhalve minuut, met een piek van ongeveer 20 seconden die het heftigst voelt. Dat betekent dat je relatief gezien veel meer rust dan pijn hebt: in het boek ‘Positief over bevallen’ wordt zelfs berekend dat een bevalling voor 77% pijnvrij is. Veel vrouwen ervaren dat niet zo, simpelweg omdat ze in de rustperiodes al gespannen wachten op de volgende wee. Het helpt om je mindset daarop aan te passen: beweeg bewust van rust naar rust, in plaats van van pijn naar pijn.

Op het moment dat je volledig ontsloten bent (10 centimeter), kan er van alles gebeuren. Soms valt de bevalling eventjes helemaal stil: even geen weeën, even rust. Dit wordt ook wel de ‘rust-en-wees-dankbaar-fase’ genoemd en mag je gerust toe-eigenen; het is een signaal van je lichaam en je baby om even bij te komen. Bij anderen ontstaat juist een drukkend gevoel, vaak omschreven als een aandrang om te poepen, dat geleidelijk overgaat in persweeën: een oerdrang om naar beneden te persen. Dat is het teken dat je kunt gaan persen.

In de uitdrijvingsfase perst je actief mee met de weeën om de baby geboren te laten worden. Hier houden we meestal 1 tot 2 uur voor aan, al gaat het vaak sneller, zeker bij een tweede of volgend kindje. Je verloskundige of gynaecoloog begeleidt je hierbij en geeft aan wanneer en hoe je het beste mee kan persen.

Na de geboorte van de baby volgt de nageboorte: je voelt dan nog wat naweeën, waarmee de placenta loskomt en geboren wordt. Dit gebeurt meestal binnen een half uur, met een uur als uiterste grens. Dit moment wordt vaak gebruikt voor het eerste huid-op-huidcontact met je baby, wat rustgevend werkt voor jullie allebei.

Niet elke bevalling volgt dit patroon precies: er kan een inleiding nodig zijn, het kan sneller of langzamer gaan, of er kan aanleiding zijn voor extra medische ondersteuning. Beschouw dit niet als een afwijking van een ideaal scenario maar als jouw geboorteverhaal.

Wil je deze fases samen doornemen en weten hoe je ze het beste doorkomt? Bekijk de zwangerschapscursus of plan direct een vrijblijvend kennismakingsgesprek in voor persoonlijke begeleiding tijdens je bevalling.